Universiteitsorgel

Flentrop-orgel

In 1995 de commissie "Reconstructie Orgel Groot Auditorium" gevormd welke de nodige gelden bijeen heeft gebracht voor het laten vervaardigen van een orgel bij Flentrop Orgelbouw te Zaandam. Het is gebouwd in de trant van Van Hagerbeer - Duyschot, achter het front van Van Leeuwen uit 1935 met de 17e eeuwse luiken.
Op 23 oktober 1998 is het nieuwe Flentrop-orgel feestelijk in gebruik genomen.

Dispositie

Manuaal: C, D t/m f’’’ A=440Hz      Stemming: Evenredig zwevend 
Prestant      8’ vanaf F in het front,
Holpijp     8’
Octaaf     4’
Fluit     4’
Quintfluit     3’ bas/discant gedeeld
Octaaf      2’
Mixtuur      3 sterk bas/discant gedeeld
Kromhoorn     8’ bas
Trompet     8’ discant
Tremulant      


Wanneer is het orgel te beluisteren?

Het Flentrop-orgel wordt bespeeld bij de volgende gelegenheden:

  • Oraties
    Met de plaatsing van het Flentrop-orgel in het Groot Auditorium van de Universiteit Leiden, ontstond de mogelijkheid om nog meer cachet te geven aan oraties (een oratie is een rede die een hoogleraar uitspreekt bij het aanvaarden van zijn ambt). Vandaar dat de toenmalig rector magnificus, prof. dr. W.A. Wagenaar, besloot iedere binnenkomst en uittocht van het cortège van hoogleraren met orgelspel te laten omlijsten. De oratie van Cleveringa-hoogleraar prof. dr. V.W. Sidel op 26 november 1998 werd als eerste met muziek opgeluisterd. 
  • Afscheidscolleges
    Naast oraties, die altijd in het Groot Auditorium plaatsvinden, kan het Academiegebouw ook fungeren als decor voor afscheidscolleges. Het protocol behorende bij afscheidscolleges is minder uitgesproken dan hetgeen dat bij oraties gevolgd wordt. Bij afscheidscolleges is het geen regel dat het orgel bespeeld wordt, het is een mogelijkheid. Vandaar: soms wel, soms geen organistenbijdrage.
  • Inloopconcerten
    Om het orgel ook buiten de poorten van de Universiteit Leiden meer bekendheid te geven, ontstond het idee om een aantal concerten te organiseren. Met ingang van het voorjaar van 1999 wordt ieder jaar in de maanden april, mei en juni op woensdagmiddagen tijdens de lunchpauze een Inloopconcert gegeven. Hierbij wordt het Flentrop-orgel bespeeld door organisten uit binnen- en buitenland, daarnaast wordt zang en muziek voor andere instrumenten dan orgel ten gehore gebracht. Concerten worden in de media en op de universitaire website aangekondigd. 
  • Leidse Orgeldag
    De “Stichting Orgelstad Leiden” (SOL) organiseert ieder jaar op de zaterdag in juni een orgeltocht door de Leidse binnenstad. Geïnteresseerden wordt de mogelijkheid geboden om orgelconcerten waarbij Leidse orgels klinken bij te wonen. Sinds 1998 maakt het Flentrop-orgel van de universiteit Leiden ook deel uit van de orgels die SOL wil laten horen tijdens de Orgeldag.
  • Open Monumentendagen
    Op de ‘Open Monumentendagen’ is het Academiegebouw een van de gebouwen die opengesteld is voor het publiek. In het Academiegebouw vinden dan rondleidingen plaats. Het Flentrop-orgel wordt op zo’n dag bespeeld door de “Musici rond het Academie-orgel”; het orgel kan dan ook bezichtigd worden


Universiteitsorganist en beheerder Flentrop-orgel

Jan Verschuren, universiteitsorganist
Menneweg 26, 2172 HE Sassenheim
Tel.: 0252 – 22 91 60 (privé), 06 - 52076453 (mobiel)
e-mail: j.h.s.verschuren@tue.nl Bert Crama, beheerder academie-orgel
Muzenlaan 107, 2353 KC Leiderdorp
Tel.: 071 – 5 41 41 03 (privé), 071 – 5 27 59 61 (werk)
e-mail: l.crama@eld.physics.LeidenUniv.nl

Geschiedenis van de orgels in het Groot Auditorium

1675: 1e orgel
De universiteit ontving ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan een gift van circa ƒ 1000,- van de Engelsman Sir Baldwin Hamey voor de bouw van een orgel in de grote gehoorzaal. Naar aanleiding daarvan werd rond die tijd een orgel voor het Groot-Auditorium gebouwd. Van het instrument dat in 1829 werd verwijderd is vrijwel niets bekend, alleen de luiken zijn bewaard gebleven met aan de buitenkant de naam van de schenker, Balduinus Hamaeus (Latijn) en de wapens van rector, curatoren, burgemeesters en rentmeester van de universiteit. Aan de binnenkant zijn gedeelten aangebracht uit "Psalmus XXXIII": Jubelt, gij rechtvaardigen, in den Here en "Psalmus CL": Hallelujah, Looft God in zijn heiligdom.

1935: 2e orgel
Ter gelegenheid van de 400ste geboortedag van Prins Willem van Oranje werd het Groot Auditorium opnieuw verrijkt met een orgel ditmaal een geschenk van de studenten en alumni aan hun universiteit. Aan de hand van de vorm en de afmetingen van de luiken van het orgel uit 1675 reconstrueerde orgelbouwer G. van Leeuwen & Zn. uit Leiderdorp het orgelfront en bouwde daarachter een pneumatisch orgel met 9 stemmen verdeeld over hoofdwerk, zwelwerk en pedaal waarbij de luiken uit 1675 aan het orgel terugkeerden.
Het werd op 2 oktober 1935 in gebruik genomen maar door de matige klankkleur en de nadelige invloed van de pneumatiek op de bespeelbaarheid werd het bij academische plechtigheden nauwelijks gebruikt. Meer informatie over de geschiedenis van de orgels in het Groot Auditorium van het Academiegebouw en de Musici rond het Academie-orgel vindt u in het boekje "Het orgel in het Adacemiegebouw". Het boekje "Het orgel in het Academiegebouw" is te bestellen bij Bert Crama voor € 3,20 inclusief verzendkosten. Het boekje telt 28 pagina's en beschrijft het nieuwe orgel en z'n voorgangers en gaat over de Academische muziek van toen en nu. Rijk geïllustreerd in kleur.

 
Laatst Gewijzigd: 15-05-2009